CRM Professionals

Een discussie over Cloud computing

Redactie August 27th, 2008

Image via Wikipedia Op www.itprofessional.be las ik deze interessante discussie over cloud computing en Saas.

Cloud computing – het klinkt heel wat poëtischer dan SaaS of ASP, twee oudere termen die op min of meer hetzelfde slaan. Maar heeft het de CIO vandaag ook echt iets te bieden?

De term cloud computing slaat op het idee dat computerkracht, als vanzelf, ergens uit ‘de wolk’ komt. Het is dus meer een ideaal dan een concreet product. Toch duiken ondertussen (nog wat embryonale) standaarden op zoals REST, een lichter (en beter?) alternatief voor de SOA-architecturen waar de meeste bedrijven nog maar net aan begonnen zijn. De eerste aanbieders van platform-as-a-servicediensten – de basis voor cloud computing – staan klaar, al hebben die onverwachte namen als Salesforce.com, Google en Amazon.

Gebruikt u vandaag software-as-a-servicediensten?
Kalman Tiboldi: Wij gebruiken momenteel SaaS op een heel beperkte manier. Er worden geen toepassingen in SaaS-model gebruikt. Wel worden een aantal diensten zoals BTW check, wisselkoersen en de Google Geocoding Service aangeroepen via web services. En wij leveren toepassingen aan onze externe bedrijven, dat zou je technisch gezien kunnen omschrijven als een intern SaaS-model.

Maarten Van der Biest: We hebben onlangs verschillende CRM providers vergeleken, waaronder Salesforce.com als SaaS. Maar de uiteindelijke keuze is gevallen op MS CRM omwille van de gemakkelijke integratie met andere software uit de Microsoft-familie. En vooral dan met Outlook, waar onze mensen de hele dag in werken. Waar we wél SaaS doen, is voor e-mail. We wilden al onze studenten een e-mail account voor het leven geven. Als we dat op onze eigen infrastructuur zouden doen, dan zou dat op termijn kunnen betekenen dat er tienduizenden accounts zijn. Nu zal Microsoft dat voor ons hosten. Daarbij zullen we wel de identiteit synchroniseren: als een student bij ons inlogt, is hij automatisch ook ingelogd op de mail.

Bart Van den Bosch: Wij gebruiken al enkele maanden Buzzword (collaboratieve tekstverwerker) en Mindomo (Mindmapping). Vooral Buzzword wordt veel gebruikt om samen teksten te maken waar verscheidene iteraties voor nodig zijn. Het spaart heel wat vergaderingen uit, vooral wanneer je samenwerkt met externen. Recent hebben we licenties gekocht voor @task, een project portfolio management product. Dat is een zeer uitgebreide toepassing en de eerste keer dat we SaaS zullen gebruiken voor niet-kantoortoepassingen. Nog te vroeg om er veel over te zeggen, maar de eerste ervaringen zijn alvast positief.

Welke rol ziet u de komende jaren voor Software as a Service diensten in uw bedrijf?
Kalman Tiboldi: Onze strategische keuze is om onze eigen IT-oplossingen te ontwikkelen en implementeren. Op die manier kan IT voor ons een belangrijke differentiator zijn met onze concurrenten. Ik zie wel de mogelijkheid in de toekomst om nieuwe heterogene (composiete) toepassingen te maken die componenten gebruiken, maar die niet end-to-end compleet zijn. Wij willen graag de flexibiliteit houden om onze businesslogica constant te veranderen en verbeteren.

Maarten Van der Biest: Wij doen het nu voor een klein stukje, en als het ons bevalt misschien later ook voor grotere dingen. Je kunt in ieder geval een hoop risico afschuiven en de kostprijs verlagen. En je hoeft je geen zorgen te maken over schaalbaarheid.

Bart Van den Bosch: Met de komst van RIA toolkits zoals Flex/Flash (Adobe) en vermoedelijk Silverlight (Microsoft) kunnen webapplicaties ernstig concurreren met gewone desktop apps, qua ergonomie en user experience. Uiteraard blijft er een performance handicap doordat je over het ‘trage’ internet moet gaan. En als je zware aanpassingen op maat wil doorvoeren die vereisen dat je in de code ingrijpt of er aan bijbouwt, is dat natuurlijk niet mogelijk bij SaaS. Maar er zijn ook heel wat voordelen. De fabrikanten kunnen hun product veel sneller updaten omdat er geen roll-out bij de klant nodig is. Het probleem van softwarepiraterij is ook van de baan en de distributie verloopt ‘automatisch’, dus is SaaS makkelijker haalbaar voor jonge startups. Ik verwacht dat we nu meer startups gaan zien in de softwaremarkt. Als neveneffect zie ik wel dat de druk voor een oplossing voor ‘internet identity’ gaat toenemen.

Zou u overwegen om SaaS in te zetten voor een bedrijfskritische functie?
Kalman Tiboldi: Op dit moment zouden we het niet doen. Ik kan mij wel indenken dat we binnen enkele jaren sommige mission critical componenten zouden gebruiken die worden aangeleverd door ISV’s die een sterke SLA en compensatieregeling aanbieden.

Bart Van den Bosch: Waarom niet? Het enige wat voor zeer belangrijke toepassingen een showstopper kan zijn is dat je niet zeker bent van de internetconnectie. Er kan altijd een ramp, kabelbreuk of hackeraanval tussenkomen waardoor je tijdelijk geen of te beperkte bandbreedte krijgt. Als dat voor het bedrijf aanvaardbaar is, is SaaS een alternatief.

Maarten Van der Biest: Het is zeker niet iets dat me afschrikt. Toen we besloten hebben om Salesforce.com niet te gebruiken, had die beslissing niets te maken met het idee dat we bedrijfskritische gegevens op het internet zouden moeten plaatsen. Zij hebben grote banken als klant, dus ze weten wel wat ze doen.

Een stap verder dan SaaS is platform-as-a-service of PaaS. Daarbij kan een bedrijf zijn eigen SaaS-toepassingen (voor intern gebruik of voor derden) bouwen op de infrastructuur van een platform provider zoals Google, Amazon of Salesforce.com. Zou u vandaag al een (kleine) toepassing bouwen op dit model?
Bart Van den Bosch: Misschien, maar daarvoor is het moeilijker een business case te maken, omdat grotere bedrijven toch de hardware en de kennis in huis (moeten) hebben om die te beveiligen, backuppen, beheren enzovoort. Dat is meestal ook niet een grote kostenpost van een project.
Kalman Tiboldi: Nee, ik zie voor onze onderneming geen voordeel in het gebruik van PaaS. We hebben de capaciteit en de technologie om toepassingen te ontwikkelen, hosten en uitrollen op onze eigen infrastructuur.

Maarten Van der Biest: Wij kijken daar met grote ogen naar. We hebben Google Apps en App Engine bekeken, gewoon om eens te kijken wat daarmee mogelijk is, en we zijn echt wel onder de indruk. Maar het is allemaal nog heel nieuw, en wij zijn geen organisatie die meteen op het allernieuwste springt. Dus we wachten nog wat af. Maar potentieel heeft het zeker.

Bent u bezig met Service Oriented Architectures of hebt u plannen in die richting? En passen de ‘lichtere’ SOA-benaderingen van cloud computing (REST in plaats van SOAP, bijvoorbeeld) in zo’n plan?
Kalman Tiboldi: Wij hebben SOA in 2003 aangenomen als onze basisarchitectuur. Onze diensten zijn naar de buitenwereld opengesteld via SOAP interfaces. Omdat we in een B2B-omgeving werken, is het gebruik van webservicecontracten (WSDL), die helemaal rond service draaien, een belangrijk voordeel. Gevoelige bedrijfsgegevens transporteren vereist gesofisticeerde features zoals transacties, failover-mogelijkheden en quality of service. SOAP, met zijn complementaire specs zoals WS-Policy, WS-Security, WS-Reliability en WS-Transaction Management, laat ons toe dat aan te pakken. In REST wordt het moeilijker om die aspecten in te bouwen in een toepassing. Ik zie wel voordelen in het gebruik van REST, vanwege zijn eenvoud, voor niet-kritische data in een B2C-omgeving. Omdat sommige publieke web services (zoals het Yahoo Geocoding Service) een REST interface hebben, wordt de interactie met die diensten veel eenvoudiger. Het is ook interessant voor interne applicatie-integratie.

Bart Van den Bosch: SOA is een gehyped woord. SOA kan nuttig zijn voor grofkorrelige interactie tussen systemen. De overhead is te groot voor snel en veel met elkaar interagerende systemen. Het is soms al moeilijk genoeg om twee databases op verschillende servers op een snelle manier transactioneel met mekaar te laten werken, laat staan dat je er nog een huizenhoge protocol stack tussenduwt. In een interactieve toepassing waar je naar 1 seconde of minder responstijd streeft, heb je niet veel speling. Voor batch of semi-interactieve toepassingen kan dat goed zijn, maar de oorspronkelijke SOA-droom waarbij allemaal kleine services door de client-toepassing vrolijk aan elkaar worden gebreid, is al lang vervlogen denk ik.

Wat denkt u van ‘Business Mashups’, het idee dat gebruikers hun eigen toepassingen zullen samenstellen, op basis van componenten die afkomstig zijn van het IT-departement, externe leveranciers en het web?
Kalman Tiboldi: Het klinkt als een leuk idee maar ik zie elke gebruiker in onze onderneming zijn eigen toepassingen nog niet samenstellen. Wat we wel doen is zorgen voor een sterke samenwerking tussen IT en business in het bepalen van wat de noden zijn en hoe informatie zal worden aangeboden aan de business. In een sterk procesgerichte organisatie is het belangrijk dat businessmensen kunnen interageren met het proces en er snel op ingrijpen. Maar toepassingen bouwen en interfaces maken is nog steeds de rol van IT.

Bart Van den Bosch: Leuk, maar het is geen alternatief. Als de gebruikers het zelf doen zal het bij visuele integratie blijven en dit is nuttig voor portaaltoepassingen. Zodra er businesslogica bij komt kijken, vervalt men toch in een of andere vorm van programmeren. En hoe goed het tool ook is, men kan de inherente complexiteit van programmeren niet verbergen.

Is het SaaS/cloud computing model, puur financieel, niet bijzonder aantrekkelijk? Geen softwarelicenties, geen hardware cyclus, maar gewoon een prijs per maand en per gebruiker?
Bart Van den Bosch: Zeer zeker en dat is zowel voor de gebruiker als voor de fabrikant een win-win. De klant kan makkelijk weer uitstappen en heeft alleen betaald wat hij verbruikte. Er is nog weinig ervaring met SaaS-kostenstructuren dus ik verwacht dat men ook hier snel met het idee van site licencies zal afkomen, want voor (zeer) grote bedrijven wordt een pakket kopen anders weer goedkoper dan er een huren.

Kalman Tiboldi: SaaS/Cloud lijkt een aantrekkelijk model voor bedrijven van elke omvang. Maar de dienstverlening van de ISV’s zal een belangrijke rol spelen in de totale kostprijs. Het financiële aspect zal veel organisaties ertoe brengen het SaaS-model te evalueren, maar een volledige adoptie zou een fundamentele vereisen in de cultuur en organisatie van de onderneming.